เลิกแล้วกลับมาคบใหม่ ไม่ใช่สัญญาณร้ายเสมอไป แต่ก็ไม่ใช่เรื่องที่ควรตัดสินด้วยความคิดถึงอย่างเดียว งานวิจัยกับคน 545 คน ทั้งคู่เพศเดียวกันและต่างเพศ พบความเชื่อมโยงระหว่างการเลิกแล้วคืนดีซ้ำ ๆ กับอาการซึมเศร้าและวิตกกังวลที่มากขึ้น บทความนี้รวบรวมสิ่งที่งานวิจัยเขียนไว้จริง คำถามที่ควรถามตัวเองก่อนตอบตกลง และจุดที่การไม่กลับไปคือทางที่ปลอดภัยกว่า (ตรวจสอบแหล่งเมื่อ 28 กันยายน 2569)
เลิกแล้วกลับมาคบใหม่ เกิดขึ้นบ่อยแค่ไหน
ตัวเลขที่หาได้มาจากต่างประเทศทั้งหมด ข่าวเผยแพร่ของมหาวิทยาลัยมิสซูรี (24 สิงหาคม 2561) สรุปงานวิจัยก่อนหน้าไว้ว่า งานเหล่านั้น ประมาณการ ว่าผู้ใหญ่มากกว่าร้อยละ 60 เคยอยู่ในความสัมพันธ์แบบเลิก ๆ คืนดี ๆ และคู่ที่อยู่ด้วยกันมากกว่าหนึ่งในสามรายงานว่าเคยเลิกแล้วคืนดีกันในบางช่วง ข่าวไม่ได้ระบุว่าตัวเลขสองตัวนี้มาจากงานชิ้นไหน
อีกชิ้นเป็นงานในวารสาร Journal of Adolescent Research ที่วิเคราะห์ข้อมูลคนหนุ่มสาว 792 คน บทคัดย่อเขียนว่า "nearly half report a reconciliation" คือเกือบครึ่งรายงานว่าเคยเลิกแล้วกลับมาคบใหม่ แต่กลุ่มตัวอย่างชุดนี้คือผู้ตอบอายุ 17–24 ปีในรัฐโอไฮโอ สหรัฐอเมริกา และคณะผู้วิจัยเขียนข้อจำกัดไว้เองว่า เพราะข้อมูลมาจากพื้นที่เดียวของประเทศ จึงต้องระวังการขยายผลไปพื้นที่อื่น รายงานฉบับนี้ไม่ได้พูดถึงคู่เพศเดียวกันไว้เลย
ส่วนคู่ชายรักชายในไทย เราหาตัวเลขจากแหล่งที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ไม่พบ จึงไม่ยกตัวเลขใดมาอ้าง
งานวิจัยพบอะไรระหว่างวงจรเลิก–คืนดี กับสุขภาพใจ
งานที่ตรงกับคู่เพศเดียวกันที่สุดเท่าที่เปิดอ่านได้ คือ "Coming Out and Getting Back In" ของ Monk, Ogolsky และ Oswald ในวารสาร Family Relations เดือนตุลาคม 2561 ใช้ข้อมูลจากคน 545 คน แบ่งเป็นความสัมพันธ์เพศเดียวกัน 279 คน และต่างเพศ 266 คน
บทคัดย่อเขียนผลไว้ว่า การเกิดขึ้นของวงจรนี้ใกล้เคียงกันในทุกรูปแบบความสัมพันธ์ แต่ ความถี่สูงกว่าในความสัมพันธ์ชาย–ชาย เมื่อเทียบกับหญิง–หญิงและคู่ต่างเพศ และเขียนต่อว่า ไม่ว่าเป็นความสัมพันธ์รูปแบบใด พบ "a positive association between relationship cycling and distress" คือความเชื่อมโยงเชิงบวกระหว่างวงจรเลิก–คืนดีกับความทุกข์ใจ โดยควบคุมปัจจัยที่รู้กันว่าเกี่ยวข้องกับสุขภาพจิตแล้ว นี่คือการพบความเชื่อมโยง ไม่ใช่การพิสูจน์ว่าอะไรทำให้เกิดอะไร บทสรุปของบทคัดย่อก็ใช้คำว่า "were linked to"
มีจุดหนึ่งที่ต้องบอกตรง ๆ ข่าวเผยแพร่ของมหาวิทยาลัยมิสซูรีเขียนถัดจากประโยคเรื่องความทุกข์ใจว่า "They did not find meaningful differences between same-sex and heterosexual relationships in this pattern" คือไม่พบความต่างที่มีความหมายระหว่างคู่เพศเดียวกันกับคู่ต่างเพศในรูปแบบนี้ ส่วนบทคัดย่อระบุว่าความถี่สูงกว่าในคู่ชาย–ชาย สองข้อความนี้เขียนไม่เหมือนกัน และเราเปิดอ่านได้เพียงบทคัดย่อกับข่าวเผยแพร่ ไม่ได้อ่านฉบับเต็ม จึงยกมาทั้งสองท่อน แทนที่จะเลือกข้างให้
ข่าวชิ้นเดียวกันยังระบุว่า เมื่อเทียบกับความสัมพันธ์ที่ไม่มีรูปแบบนี้ ความสัมพันธ์แบบเลิก ๆ คืนดี ๆ สัมพันธ์กับอัตราการทำร้ายที่สูงกว่า การสื่อสารที่แย่กว่า และระดับความผูกมัดที่ต่ำกว่า
ก่อนตอบตกลง ควรถามตัวเองว่าอะไรบ้าง
Kale Monk ผู้วิจัยหลัก ให้ความเห็นในข่าวเผยแพร่ว่าการเลิกแล้วกลับมาคบใหม่ไม่ใช่ลางร้ายเสมอไป และ สำหรับบางคู่ การเลิกช่วยให้เห็นความสำคัญของความสัมพันธ์ แต่คู่ที่เลิกแล้วคืนดีเป็นประจำ อาจได้รับผลกระทบทางลบจากรูปแบบนี้
| สิ่งที่ผู้วิจัยแนะให้ทำ | คำกำกับที่ต้นฉบับใส่ไว้ |
|---|---|
| ทบทวนเหตุผลที่เลิกกัน ว่ามีปัญหาที่เกิดซ้ำหรือคาอยู่หรือไม่ | ให้คิดทั้งตอนจะกลับไปคบใหม่ และตอนที่อยากเลี่ยงการเลิกครั้งต่อไป |
| คุยกันตรง ๆ เรื่องปัญหาที่นำไปสู่การเลิก | อาจช่วยได้ โดยเฉพาะเมื่อปัญหานั้นน่าจะเกิดซ้ำ |
| ถ้าเคยมีความรุนแรง หรือการคุยอาจนำไปสู่ปัญหาความปลอดภัย ให้พิจารณาขอรับบริการช่วยเหลือ | เมื่อทำได้อย่างปลอดภัย |
| แยกให้ออกว่าเหตุผลที่อยากกลับไปคบ มาจากความผูกพัน หรือมาจากภาระและความสะดวก | เหตุผลกลุ่มหลัง มีแนวโน้มมากกว่า ที่จะนำไปสู่ความทุกข์ใจต่อเนื่อง |
| จำไว้ว่าการจบความสัมพันธ์ที่เป็นพิษเป็นเรื่องที่ทำได้ | ถ้าความสัมพันธ์เกินเยียวยาแล้ว ไม่ต้องรู้สึกผิดที่จะจากมาเพื่อสุขภาพกายและใจของตัวเอง |
ผู้วิจัยสรุปสั้นที่สุดว่า อดีตคู่รักควรกลับมาคบกันบนพื้นฐานของความทุ่มเท ไม่ใช่ความจำเป็น
ถ้าตัดสินใจเริ่มใหม่ ควรคุยกันเรื่องอะไร
สิ่งที่ข่าวเผยแพร่ระบุไว้ชัดที่สุดคือการคุยกันแบบเปิดเผยเรื่องปัญหาที่พาไปสู่การเลิก โดยกำกับว่าการคุยแบบนี้ อาจช่วยได้ โดยเฉพาะเมื่อปัญหานั้นมีแนวโน้มจะเกิดซ้ำ ไม่ได้บอกว่าคุยแล้วจะแก้ได้ทุกกรณี
ในทางปฏิบัติ แปลว่าการนัดคุยควรเจาะจงกว่าคำว่า "เริ่มใหม่" เช่น เรื่องที่ทะเลาะกันซ้ำคืออะไร แต่ละฝ่ายอยากให้เปลี่ยนอะไรเป็นรูปธรรม และจะรู้ได้อย่างไรว่าปัญหาเดิมกำลังกลับมา ถ้าสาเหตุของการเลิกคือการนอกใจ การคุยจะมีเงื่อนไขและลำดับของมันเอง ซึ่งรวมไว้ในบทความ แฟนเกย์นอกใจ วิธีพูดคุยอย่างมีสติและไม่ทำร้ายกัน
อีกเรื่องที่ควรตกลงคือจะบอกคนรอบตัวอย่างไร เพราะคู่ชายรักชายจำนวนหนึ่งเปิดเผยความสัมพันธ์ไม่เท่ากัน ข้อนี้เป็นข้อสังเกตของผู้เขียน ไม่ได้อยู่ในงานวิจัยที่อ้างถึง
เมื่อไหร่ที่การไม่กลับไปคบ คือทางที่ปลอดภัยกว่า
ข่าวเผยแพร่วางเงื่อนไขความปลอดภัยไว้ในข้อเดียวกับเรื่องการคุยกัน โดยระบุว่าถ้าเคยมีความรุนแรงในความสัมพันธ์ หรือถ้าการคุยเรื่องปัญหาอาจนำไปสู่ความกังวลด้านความปลอดภัย ให้พิจารณาขอรับบริการช่วยเหลือ เมื่อทำได้อย่างปลอดภัย ลำดับนี้แปลว่าความปลอดภัยมาก่อนความพยายามซ่อมความสัมพันธ์
คำแนะนำอีกข้อคือการจบความสัมพันธ์ที่เป็นพิษเป็นเรื่องที่ทำได้ และถ้าความสัมพันธ์นั้นเกินเยียวยาแล้ว ก็ไม่ต้องรู้สึกผิดที่จะจากมาเพื่อสุขภาพกายและใจของตัวเอง ทั้งสองข้อเป็นคำแนะนำของผู้วิจัยในข่าวเผยแพร่ ไม่ใช่ผลการวัดจากตัวงานวิจัย
ส่วนสิ่งที่งานวิจัยวัดไว้จริงคือความเชื่อมโยงระหว่างความถี่ของวงจรเลิก–คืนดีกับอาการทุกข์ใจที่มากขึ้น ถ้านับได้ว่าเลิกแล้วคืนดีมาหลายรอบและจบด้วยเหตุผลเดิมทุกรอบ การหยุดวงจรจึงไม่ใช่การยอมแพ้ สิ่งที่ตามมาคือการตั้งหลักใหม่ ซึ่งเขียนไว้ใน บทเรียนรักเกย์ เมื่อความรักจบลง แต่ชีวิตต้องเดินต่อ
คำถามที่พบบ่อย
การเลิกแล้วกลับมาคบใหม่ แปลว่าความสัมพันธ์นั้นแย่เสมอไปหรือไม่
ไม่เสมอไป Kale Monk ผู้วิจัยหลักของงานในวารสาร Family Relations ปี 2561 ให้ความเห็นในข่าวเผยแพร่ของมหาวิทยาลัยมิสซูรีว่า การเลิกแล้วกลับมาคบใหม่ไม่ใช่ลางร้ายเสมอไปสำหรับคู่รัก และ สำหรับบางคู่ การเลิกช่วยให้เห็นความสำคัญของความสัมพันธ์ ขณะเดียวกันเขาระบุว่าคู่ที่เลิกแล้วคืนดีเป็นประจำ อาจได้รับผลกระทบทางลบจากรูปแบบนี้
มีข้อมูลเรื่องวงจรเลิก–คืนดีของคู่ชายรักชายในไทยหรือไม่
เท่าที่ค้นเมื่อ 28 กันยายน 2569 ไม่พบข้อมูลของคู่ชายรักชายในไทยจากแหล่งที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ งานที่อ้างได้เป็นของกลุ่มตัวอย่างในสหรัฐอเมริกา ชิ้นที่มีคู่เพศเดียวกันอยู่ด้วยคืองานในวารสาร Family Relations ปี 2561 (545 คน) ส่วนตัวเลขที่ว่าเกือบครึ่งเคยเลิกแล้วกลับมาคบใหม่ มาจากกลุ่มตัวอย่างอายุ 17–24 ปีในรัฐโอไฮโอ ที่คณะผู้วิจัยเตือนเองว่าต้องระวังการขยายผลไปพื้นที่อื่น
ต้องรอให้ความสัมพันธ์แย่ก่อน จึงจะไปปรึกษานักบำบัดคู่รักได้หรือไม่
ข่าวเผยแพร่ของมหาวิทยาลัยมิสซูรีระบุคำแนะนำของผู้วิจัยว่า การบำบัดคู่รักหรือการให้คำปรึกษาความสัมพันธ์ไม่ได้มีไว้เฉพาะคู่ที่อยู่ปากเหวของการหย่า และแม้แต่คู่ที่คบกันอย่างมีความสุขก็อาจได้ประโยชน์จากการตรวจเช็กความสัมพันธ์เป็นระยะ ข้อความนี้เป็นคำแนะนำเชิงปฏิบัติของผู้วิจัย ไม่ใช่ผลการทดลองในงานชิ้นนั้น
สรุป
งานวิจัยบอกได้แค่ความเชื่อมโยงระหว่างวงจรเลิก–คืนดีที่ถี่ขึ้นกับอาการทุกข์ใจที่มากขึ้น ไม่ใช่คำสั่งว่าห้ามกลับไปคบ คำถามที่ใช้ตัดสินใจได้จริงคือ เหตุผลที่อยากกลับไปมาจากความผูกพันหรือจากภาระและความสะดวก และปัญหารอบก่อนมีทางเปลี่ยนจริงหรือไม่ ถ้าอยากอ่านภาพรวมของความสัมพันธ์ระยะยาวต่อ มี คู่มือหาแฟนเกย์และสร้างความสัมพันธ์ที่ยั่งยืนของแอป Quicky ให้อ่านเพิ่ม โดย Quicky เป็นแอปหาคู่ในเครือเดียวกับเว็บไซต์นี้